Қазіргі қоғамда спорт тек дене шынықтыру мен жарыс алаңындағы жетістіктермен ғана шектелмейді. Ол – тұлғаның жан-жақты қалыптасуына, кәсіби дамуына тікелей ықпал ететін маңызды әлеуметтік құбылыс. Спорттық шеберлік – табандылықтың, үздіксіз еңбектің, өзін-өзі жетілдірудің нәтижесі. Осы тұрғыдан алғанда, спорттағы жетістік кәсіби дамудың айқын бір көрінісі деуге толық негіз бар.
Спорттық шеберлікке жету – бір күннің немесе бір маусымның жемісі емес. Ол жылдар бойғы тынымсыз дайындықты, нақты мақсат қоя білуді, уақытты тиімді пайдалануды талап етеді. Кәсіби салада да дәл осы қасиеттер жоғары бағаланады. Жауапкершілік, тәртіп, өзін-өзі бақылау, күйзеліске төзімділік – спортта қалыптасатын және кез келген мамандықта қажет болатын әмбебап дағдылар.
Бүгінгі таңда көптеген сала мамандары спортпен тұрақты айналысудың еңбек өнімділігіне оң әсер ететінін атап өтуде. Спорт адамды физикалық тұрғыдан ғана емес, психологиялық жағынан да шыңдайды. Жарыс кезіндегі қысым, жеңілісті қабылдай білу, жеңіске сабырмен қарау – мұның бәрі кәсіби өмірде кездесетін түрлі сын-қатерлерге дайын болуға көмектеседі. Спорттық шеберлікке ұмтылған адам қиындықты кедергі емес, даму мүмкіндігі ретінде қабылдауға үйренеді.
Әсіресе жоғары жетістіктер спорты кәсіби өсудің нақты моделін көрсетеді. Спортшы алдына мақсат қояды, оған жету үшін жоспар жасайды, нәтижені талдайды, қателіктермен жұмыс істейді. Бұл – менеджмент, педагогика, медицина, инженерия сияқты көптеген салаларда қолданылатын кәсіби тәсілдермен үндес процесс. Сондықтан спорттық тәжірибе көбіне еңбек нарығында қосымша артықшылыққа айналып отыр.
Сонымен қатар спорттық шеберлік көшбасшылық қабілетті қалыптастырады. Командалық спорт түрлерінде әр ойыншы тек өз нәтижесіне емес, ортақ мақсатқа жауап береді. Бірін-бірі қолдау, өзара сенім, ортақ шешім қабылдау – кәсіби ұжымда аса маңызды факторлар. Көптеген табысты басшылардың спортпен шұғылданғаны кездейсоқ емес. Себебі спорт адамға көшбасшы болуды, жауапкершілікті өз мойнына алуды ерте жастан үйретеді.
Бұқаралық спорттың да кәсіби дамудағы орны ерекше. Әуесқой деңгейде спортпен айналысатын адамдардың өмір салты белсенді, денсаулығы мықты, жұмысқа қабілеттілігі жоғары болатыны дәлелденген. Денсаулығы жақсы маман – кез келген ұйым үшін құнды ресурс. Бұл тұрғыда спорттық мәдениет еңбек мәдениетінің ажырамас бөлігіне айналуы тиіс.
Елімізде спортты дамытуға, жастарды спортқа тартуға бағытталған мемлекеттік бағдарламалардың жүзеге асырылуы да осының айғағы. Спорттық инфрақұрылымның кеңеюі, балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің көбеюі болашақта тек чемпиондарды ғана емес, бәсекеге қабілетті, кәсіби тұрғыда жетілген мамандарды тәрбиелеуге жол ашады.
Қорытындылай келе айтарымыз, спорттық шеберлік бұл тек медаль мен рекорд көрсеткіші емес. Ол – еңбекқорлықтың, тәртіптің, мақсаткерліктің символы. Спортта шыңдалған қасиеттер адамның кәсіби жолында да табысты болуына негіз қалайды. Сондықтан спортты жеке жетістік құралы ғана емес, кәсіби дамудың маңызды тетігі ретінде қарастыру – заман талабы болып табылады.
Қамбарбеков Айдар Оралұлы,
Ә.Жангелдин атындағы №27 ЖББМ дене шынықтыру пәні мұғалімі.
Жетісай ауданы.
