Білім беру ісінің маңызды міндеттерінің бірі — дені сау, белсенді, өзіне сенімді ұрпақ тәрбиелеу. Осы мақсатқа жетуде дене шынықтыру пәнінің орны ерекше. Қозғалыс мәдениетін қалыптастыратын бұл пән оқушының дене қабілетін дамытумен қатар, жауапкершілікке, тәртіпке және өзара сыйластыққа баулиды.
Дене шынықтыру сабағы — әр баланың өз мүмкіндігін танып, оны біртіндеп жетілдіруіне жағдай жасайтын орта. Жүгіру, секіру, тепе-теңдікті сақтау, доппен орындалатын жаттығулар мен қимылды ойындар арқылы оқушылар ептілікке, шапшаңдыққа және төзімділікке машықтанады. Жаттығуды дұрыс орындауға ұмтылу, қиындықты жеңу және бастаған істі аяқтау баланың табандылығын қалыптастырады.
Мұғалімнің басты міндеті — оқушының қозғалысқа деген қызығушылығын оятып, сабаққа белсенді қатысуына мүмкіндік беру. Бұл үшін тапсырмаларды балалардың жас ерекшелігіне, дене дайындығына және жеке мүмкіндіктеріне сай ұйымдастыру қажет. Әр оқушының жетістігін өзінің алдыңғы нәтижесімен салыстыра бағалау оның ілгерілеуін байқауына көмектеседі. Бір бала үшін қашықтықты жылдам жүгіріп өту жетістік болса, екіншісі үшін жаттығуды дұрыс әрі сенімді орындау маңызды қадам болуы мүмкін.
Сабақтағы қауіпсіздік пен қолайлы психологиялық ахуалға ерекше көңіл бөлінуі тиіс. Дене қыздыру жаттығуларын орындау, спорттық құралдарды дұрыс пайдалану, ойын ережелерін сақтау және жүктемені оқушының жағдайына қарай реттеу — оқу үдерісінің ажырамас бөлігі. Баланың қателесуден қорықпай, өз күшін сынап көруі үшін мұғалімнің қолдауы мен сыныптастарының құрметі қажет.
Командалық ойындардың тәрбиелік мүмкіндігі де мол. Ойын барысында оқушылар ортақ мақсатқа ұмтылуды, бір-біріне көмектесуді, шешім қабылдауды және өз әрекетіне жауап беруді үйренеді. Жеңісті лайықты қабылдау, жеңілістен сабақ алу, қарсыласқа құрмет көрсету — спорт арқылы қалыптасатын құнды қасиеттер. Сондықтан сабақта нәтижемен бірге адал ойынға, ынтымақтастыққа және әр қатысушының қосқан үлесіне мән беріледі.
Ұлттық ойындарды сабақ мазмұнына енгізу оқушылардың қызығушылығын арттырып, ұлттық мұраға құрметін нығайтады. Асық ату, бес тас секілді ойындарды жас ерекшелігіне сай қолдану арқылы қозғалыс дағдыларын жетілдіруді танымдық және тәрбиелік міндеттермен ұштастыруға болады. Мұндай сабақтар баланың ұлттық ойындардың мазмұны мен құндылығын түсінуіне жол ашады.
Дене шынықтыру мұғалімінің еңбегі сабақ өткізумен шектелмейді. Оның маңызды мақсаты — күнделікті белсенділікті оқушы өмірінің табиғи бөлігіне айналдыру. Мектеп пен отбасының қолдауы, баланың қызығушылығына сай ұйымдастырылған спорттық іс-шаралар осы әдеттің қалыптасуына ықпал етеді.
Дене шынықтыру — денсаулықты қадірлеуге, өз күшіне сенуге және мақсатқа жүйелі еңбекпен жетуге үйрететін пән. Әр баланың мүмкіндігін ашып, қозғалыстан қуаныш табуына көмектесу — дене шынықтыру мұғалімінің кәсіби міндеті әрі ұрпақ болашағына қосқан үлесі.
«№11 «Жеңіс» мектеп-гимназия»
коммуналдық мемлекеттік мекемесі
ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ПӘНІНІҢ МҰҒАЛІМІ
Құралов Қуантай Сәбитұлы
ЖЕТІСАЙ АУДАНЫ
