Адам өмірінде жүректе өшпес із қалдыратын, тағдырында ерекше орын алатын жандар болады. Солардың бірі – ұлағатты ұстаз. Ұстаз – шәкіртке білімнің есігін ашып қана қоймай, оның бойына ізгілік пен адамгершіліктің дәнін себетін, өмір жолында дұрыс бағыт көрсетіп, арманға қанат бітіретін тұлға. Бір ауыз жылы сөзімен жігерлендіріп, бір ауыз ақылымен болашаққа жол сілтей алатын ұстаздың еңбегі қашанда құрметке лайық. Сондықтан «Ұстазға құрмет» – жай ғана сөз емес, әр шәкірттің жүрегінен шығатын алғыс пен үлкен парыз.
Ұстаздық – жай ғана мамандық емес, үлкен жауапкершілікті, сабыр мен мейірімділікті талап ететін қасиетті жол. Әсіресе бастауыш сынып мұғалімінің еңбегі ерекше деп білемін. Себебі баланың мектеп табалдырығын алғаш аттаған сәтінен бастап, оның білім әлеміне деген алғашқы қадамын бастайтын да – бастауыш сынып мұғалімі. Әріп танытып, жазу мен оқуды үйретіп қана қоймай, баланың бойына тәртіп, еңбекқорлық, достық, сыйластық, үлкенге құрмет, кішіге ізет сияқты адамдық қасиеттерді сіңіру – бастауыш ұстазының басты міндеттерінің бірі.
Бала жүрегі – ақ парақ секілді. Оған жазылған әр сөз, көрсетілген әр әрекет, айтылған әр ақыл оның болашағына әсер етеді. Сондықтан бастауыш сынып мұғалімі әрбір шәкіртінің жан дүниесін түсініп, оның қабілеті мен қызығушылығын ескеріп, білімге деген құштарлығын арттыруға тырысады. Кейде бір ғана жылы сөз баланың өзіне деген сенімін арттырып, үлкен жетістіктерге бастайтыны бар. Осы тұрғыдан алғанда, ұстаздың әр күні – бала болашағына салынған үлкен инвестиция.
Ұстаздың еңбегі – көзге көрінбейтін, бірақ ұрпақтың болашағынан көрінетін ұлы еңбек. Бүгінгі шәкірттің жетістігі – кешегі ұстаздың маңдай тері мен жүрек жылуының жемісі. Ұстаз берген білім ұмытылуы мүмкін, бірақ оның айтқан сөзі, берген тәрбиесі мен жүрекке жаққан үміті адам жадында мәңгі сақталады.
Мен бастауыш сынып мұғалімі ретінде әр шәкіртімнің кішкентай жетістігіне үлкен қуанышпен қараймын. Бір баланың алғаш рет мәнерлеп оқуы, екіншісінің есепті өз бетімен шығаруы, үшіншісінің сынып алдында еркін сөйлей бастауы – мұғалім үшін үлкен марапат. Өйткені ұстаз еңбегінің нәтижесі тек баға немесе марапатпен өлшенбейді. Оның шынайы жемісі – білімге құштар, тәрбиелі, өзіне сенімді, елінің болашағына бейжай қарамайтын шәкірт.
Ұстаз бен шәкірт арасындағы байланыс жылдар өткен сайын ерекше мәнге ие болады. Бастауыш сыныпта қолынан жетектеп, алғаш білім әлеміне алып келген ұстазын шәкірт есейгенде де ұмытпайды. Өйткені алғашқы ұстаз – баланың мектептегі алғашқы жолсерігі. Оның мейірімі мен қамқорлығы, талапшылдығы мен ақылы баланың жүрегінде ұзақ сақталады.
Ұстазды құрметтеу – оның алдында бас иіп қана қою емес. Ұстаздан алған білімді өмірде дұрыс пайдалану, жақсы адам болуға ұмтылу, елге пайдасын тигізу – ұстаз еңбегін бағалаудың ең үлкен белгісі. Шәкіртінің әрбір жақсы ісі, әрбір жетістігі, биіктен көрінуі – ұстаз үшін үлкен мақтаныш.
Бүгінгі таңда ұстазға қойылатын талап та жоғары. Заманауи білім беру жүйесінде мұғалім үнемі ізденіп, жаңашылдыққа ұмтылып, өз білімін жетілдіріп отыруы қажет. Әсіресе бастауыш сынып мұғалімі әр сабағын баланың қызығушылығына сай ұйымдастырып, білімді ойынмен, шығармашылықпен ұштастыра білуі керек. Себебі бастауыштағы білім – кейінгі оқу жетістіктерінің берік негізі.
Ұстаз болу – жүрек қалауымен таңдалған мамандық. Бұл жолда үлкен еңбек, төзім, ізденіс және ең бастысы – балаға деген шынайы сүйіспеншілік қажет. Әр баланың жетістігіне қуанып, қиналған сәтінде қолдау көрсету, сүрінсе демеу болу, дұрыс жолды көрсету – ұстаздың күнделікті еңбегінің бір бөлігі.
Сондықтан ұстазға деген құрмет ешқашан төмендемеуі тиіс. Ұстазды сыйлау – білімді, тәрбиені, болашақты сыйлау деген сөз. Өйткені кез келген мамандық иесінің артында оған білім берген, бағыт көрсеткен ұстаз тұрады.
Ұстаз еңбегі – ұрпақ жүрегіне егілген ізгілік дәні. Ол дән уақыт өте келе білімді, тәрбиелі, елжанды азамат болып өсіп, қоғамға өз жемісін береді. Ал сол жемісті көру – әр ұстаз үшін баға жетпес бақыт.
Ұстазға жасалған ең үлкен құрмет – шәкірттің биіктен көрінуі. Ал шәкіртінің жетістігін көрген ұстаз үшін бұдан асқан марапат жоқ. Сондықтан ұлағатты ұстаздарға құрмет көрсету – баршамыздың ортақ парызымыз. Ұстаз еңбегі әрдайым бағаланып, мәртебесі биіктей берсін!
Раушан МАХАНОВА,
№10 «Қайнар» мектеп-гимназия» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің бастауыш сынып мұғалімі.
Жетісай ауданы.
